Wat te doen bij piepende scharnieren van een binnendeur

Een deur die bij elke beweging kraakt, valt vooral op als het verder stil is in huis. Bij piepende scharnieren van een binnendeur is het geluid meestal een kwestie van metaal op metaal: de pen draait droog in de huls, of er zit stof en oud smeer tussen. Met een doek, een klein beetje smeermiddel en vijf minuten tijd is het in de meeste gevallen verholpen. Je hoeft de deur er zelden voor uit te hangen.

Waar het geluid vandaan komt

Een scharnier bestaat uit twee bladen die om een pen draaien. Zolang daar een dun laagje smeer tussen zit, glijdt dat geruisloos. Verdwijnt het laagje, dan schuurt staal langs staal en hoor je dat als een piep of een kraak. Vaak begint het geluid bij één bepaalde stand van de deur, bijvoorbeeld bij de laatste tien centimeter voor het slot. Beweeg de deur langzaam heen en weer en luister waar het geluid precies zit: bij het bovenste, het middelste of het onderste scharnier. Dat scheelt werk, want je hoeft dan niet alle drie te behandelen.

Eerst stof en oud smeer weghalen

Nieuw smeermiddel op een vuil scharnier plakt het vuil juist vast. Veeg daarom eerst met een droge doek langs de bladen en rond de pen. Voor de naad tussen de bladen werkt een hoekje keukenpapier of een oude tandenborstel goed. Zet er wat papier onder als je bang bent voor druppels op een houten vloer of een lichte plint. Zit er een dikke, donkere laag oud vet, veeg die dan zoveel mogelijk weg voordat je iets nieuws aanbrengt.

Een enkele druppel is genoeg

Breng het smeermiddel aan op de bovenkant van de pen, zodat het langs de pen naar beneden kan lopen. Eén of twee druppels per scharnier zijn genoeg. Beweeg de deur daarna tien tot vijftien keer volledig open en dicht: door die beweging verdeelt het middel zich over de hele pen, en pas daarna hoor je of het geluid weg is. Veeg wat langs de bladen naar buiten komt meteen af, want een druppel die blijft staan, vangt stof en tekent zich af op de verf. Een flesje met een dun tuitje of een spuitbus met rietje is handig, omdat je de plek dan precies kunt raken zonder de omgeving te raken.

Schroeven en een deur die aanloopt

Piepen gaat vaak samen met speling. Draai de schroeven van de scharnierbladen met een passende schroevendraaier rustig aan; ze zitten losser dan je denkt, zeker bij een deur die veel gebruikt wordt. Draai niet met kracht door, want in zacht hout draait een schroef snel rond. Loop daarna na of de deur nog gelijkmatig in het kozijn valt. Een deur die ergens langs schuurt, laat dat zien: een glimmende plek op de verf, een streep op de dorpel of een dof geluid dat anders klinkt dan een piep.

Wat je verder nog kunt doen

Blijft het geluid na het smeren terugkomen, kijk dan naar de pen zelf. Bij veel binnendeuren kun je die er met een schroevendraaier en een lichte tik van onderaf uit tikken, afvegen, insmeren en weer terugzetten. Lukt dat niet of zit de pen vast, laat het scharnier dan zoals het is; een piep is hinderlijk, maar zegt weinig over de rest van de deur. Noteer voor jezelf welke deur wanneer aan de beurt was. Twee keer per jaar een rondje langs de deuren die het meest bewegen, zoals de badkamerdeur en de deur naar de gang, houdt dit werk klein en overzichtelijk.