Meteen penselen schoonmaken na het schilderen
Een kwast die na het werk in de pot blijft staan, is de volgende dag vaak stug en waaierig. Je kunt penselen schoonmaken na het schilderen in een paar minuten, zolang de verf nog nat is. Zet daarom alles klaar voordat je begint: lauw water, een milde zeep, een oude doek en een lege pot. Werk boven de gootsteen of een emmer en leg wat oud papier neer, zodat je de verfresten in één beweging kunt opruimen.
Eerst zoveel mogelijk verf eruit
Strijk het penseel af langs de rand van de verfpot of over een stuk karton. Hoe minder verf er in de haren zit, hoe minder je hoeft te spoelen. Dep daarna de haren en het metalen busje met een doek of keukenpapier; juist bij het busje, waar de haren vastzitten, blijft verf achter en droogt die het snelst op. Spoel vervolgens onder een dunne straal lauw water en knijp de haren zachtjes uit van het busje naar de punt.
Wassen met lauw water en zeep
Doe een klein beetje milde zeep in je handpalm en beweeg het penseel daar rustig doorheen. Draai de haren niet rond en duw ze niet plat tegen de bodem van een bak: dat duwt verf verder in het busje en zet de haren uit elkaar. Spoel uit tot er geen kleur meer uit het schuim komt. Bij een brede kwast helpt het om de haren tussen duim en wijsvinger van boven naar beneden te laten glijden, zodat je voelt of er nog restjes zitten. Heet water is niet nodig; lauw water werkt prettiger voor je handen en laat de lijm in het busje met rust.
Vorm herstellen en laten drogen
Knijp het overtollige water eruit en breng de haren met je vingers terug in hun oorspronkelijke vorm: plat bij een platte kwast, in een punt bij een rond penseel. Laat penselen daarna plat op een doek drogen of hang ze met de punt naar beneden. Rechtop in een pot zetten laat water in het busje lopen, waar het maar langzaam droogt. Geef de haren de ruimte en leg penselen niet tegen elkaar aan, want een natte punt neemt makkelijk de vorm aan van wat ernaast ligt.
Als de verf al is opgedroogd
Soms vind je een penseel terug dat een dag heeft staan wachten. Bij watergedragen verf helpt het om alleen de haren een half uur in lauw water te zetten, zonder het hele busje onder te dompelen. Kam daarna voorzichtig met je vingers of een oude tandenborstel van het busje naar de punt. Een penseel dat helemaal hard is geworden, komt zelden terug in zijn oude vorm; die zijn nog bruikbaar voor grondwerk of om lijm mee te verdelen. Voor verf op oliebasis staat op de verpakking welk reinigingsmiddel de fabrikant noemt, met een eigen volgorde die hier buiten beschouwing blijft.
Opbergen tot de volgende keer
Berg pas op als alles droog aanvoelt, ook het hout vlak bij het busje. Een lade, een platte doos of een beker met de punten omhoog werkt goed. Bewaar het papieren hulsje dat om een nieuw penseel zit en schuif het terug; dat houdt de punt netjes bij elkaar. Loop na een klus even langs je gereedschap en leg apart wat stug aanvoelt, zodat je de volgende keer niet halverwege ontdekt dat het beste penseel niet meer meewerkt.